S420MC Sac

S420MC sac kalitesi neyin adıdır?

S420MC, EN 10149-2 standardında tanımlı, termomekanik haddelenmiş ve soğuk şekillendirmeye elverişli yüksek akma dayanımlı bir yapı çeliğidir; malzeme numarası 1.0980'dir. Adındaki M termomekanik haddelemeyi, C soğuk şekillendirmeyi gösterir.

Biz bu sayfaya kesit ve kütle gözüyle bakıyoruz. Sac, bir kiriş ya da profil gibi çalışacaksa önce kaç MPa akma aradığınız, sonra hangi kalınlıkta kaç kilo taşıyacağınız sorulur. S420MC bu iki sorunun ortasında durur: akma sınıfı 420 MPa olduğu için aynı yükü daha ince kesitle taşıtmanıza izin verir.

Standardın alt sınıf ayrımı yoktur; ad tek parçadır ve siparişte S420MC olarak yazılır. Almanya kökenli VDA 239-100 şartnamesinde karşılaştırma adı HR420LA'dır. Bazı üreticiler bu sınıfı kendi marka adıyla satar; piyasada Domex ve Strenx gibi adlarla da aranır, ancak sipariş belgesinde dayanak EN adı olmalıdır.

Karıştırılmaması gereken iki ürün vardır. S420 ile başlayan inşaat demiri sınıfı B420C ayrı bir üründür ve bu sayfanın konusu değildir. EN 10025-3 kapsamındaki S420N ve S420NL de normalize edilmiş farklı bir standarda aittir; sipariş ederken sınıfın sonundaki MC harflerini mutlaka yazın.

S420MC sac fiyatları

Ekim 2026 toptan listesinde S420MC sac 5 mm'de 47,75 ₺/kg, 10 mm'de 47,75 ₺/kg, 20 mm'de 51,30 ₺/kg fiyatlanıyor (KDV hariç). Fiyatı belirleyen başlıca etkenler kalınlık, plaka ya da rulo ebadı, sipariş tonajı ve istenen sertifikadır.

Kalınlık arttıkça haddeleme maliyeti değişir; ince kesitte işçilik payı, kalın kesitte ise haddeleme kapasitesi fiyata yansır. Ebat da aynı şekilde etkilidir: standart plaka ebadının dışındaki kesimler fire ve ek işçilik getirir.

Tonaj üçüncü etkendir. Bir plakalık alım ile birkaç tonluk sevkiyat aynı birim fiyatla değerlendirilmez. Dördüncü etken belgedir: EN 10204 3.1 sertifikası istendiğinde kalem, sertifikasız ticari teslime göre ayrı değerlendirilir.

Tablo 5 ile 25 mm arası kalınlıkları kg/m², 1500×3000 mm plaka kilosu ve plaka tutarıyla verir. Ağırlığı önceden bilmek için aşağıdaki hesap bölümünü kullanabilirsiniz; hesaplanan kiloyu tablodaki kilo birim fiyatıyla çarpmanız yeterlidir.

S420MC sac fiyat hesaplama

S420MC sac ağırlığı kg/m² = kalınlık (mm) x 7,85 formülüyle bulunur; çünkü çeliğin yoğunluğu 7,85 g/cm³, yani 7850 kg/m³'tür. Bulunan değeri alanla çarpınca plakanın kilosu çıkar.

Örnek hesap: 12 mm kalınlıkta 1500x3000 mm plaka. Önce 12 x 7,85 = 94,2 kg/m² bulunur. Plaka alanı 4,5 m² olduğundan ağırlık 423,9 kg çıkar. Listedeki kilo birim fiyatını bu rakamla çarptığınızda KDV hariç plaka tutarına ulaşırsınız.

Brüt ve net ağırlık ayrımı kesim işlerinde önemlidir. Brüt değer plakanın tamamıdır; net değer kesilip kullanılan parçaların toplamıdır. İkisi arasındaki fark firedir ve ayrıca hesaba katılır. Aşağıdaki hesaplayıcıya kalınlık ve ebat girdiğinizde bu adımlar tek seferde yapılır.

S420MC çekme dayanımı ve mekanik değerleri

S420MC için asgari akma dayanımı ReH 420 MPa, çekme dayanımı Rm 480-620 MPa aralığındadır. Asgari uzama 3 mm altında A80 olarak %16, 3 mm ve üstünde A olarak %19'dur.

Kalınlıkla ilgili bir uyarı vardır: 8 mm üzerindeki kalınlıklarda akma değeri 20 MPa daha düşük olabilir. Yani 12 ya da 20 mm'lik levhada 420 MPa'yı sabit varsaymak yerine standart tablosundaki kalınlık satırına bakılmalıdır. Termomekanik haddelemenin etkisi kalın kesitte zayıfladığı için bu düşüş doğaldır.

Hesapta emniyet payı bırakacak bir tasarımcı için en güvenli yol, üretici sertifikasındaki gerçek ölçüm değerini esas almaktır. Standart yalnızca alt sınırı verir; sertifika ise o kütüğün sonucunu gösterir. Uzama değerleri soğuk şekillendirme kabiliyetini de belirler ve bükme bölümünde ele alınmıştır.

S420MC kimyasal bileşimi

S420MC düşük karbonlu, niyobyum, vanadyum ve titanyum gibi mikroalaşım elementleriyle güçlendirilmiş bir çeliktir. Bu sayfada sınır rakamı vermiyoruz; kesin kimyasal sınırlar sertifikadan ve EN 10149-2 metninden okunmalıdır.

Karbonun düşük tutulması kaynak kabiliyetini ve soğuk şekillendirmeyi korur. Manganın payı mukavemeti artırır ancak fazlası ısıdan etkilenen bölgenin sertleşme eğilimini yükseltir; bu yüzden üreticiler dayanımı karbon yerine mikroalaşım ve haddeleme rejimiyle kazanır.

Niyobyum, vanadyum ve titanyum küçük miktarlarda tane inceltici etki yapar. Dayanımı yükselten asıl mekanizma ince taneli yapıdır; bu yapı termomekanik haddelemeyle elde edilir. Sertifikadaki analiz satırını okurken karbon ve mangan hanesine ayrıca bakmanız yeterlidir.

S420MC muadil kaliteler ve karşılığı

S420MC'nin EN adı S420MC'dir ve malzeme numarası 1.0980'dir; Almanya kökenli VDA 239-100 şartnamesindeki karşılaştırma adı HR420LA'dır. Eski bir St adı ya da Fe adı bu sınıf için kullanılmaz.

Adlandırma konusunda üç noktayı birbirinden ayırmak gerekir. Piyasa adı S420MC'dir. Din tarafında HR420LA geçer ve otomotiv şartnamelerinde görülür. SSAB gibi üreticilerin marka adlarıyla da arama yapılır; bu adlar piyasa dilinde yaygındır ama resmi eşdeğer sayılmaz.

Aşağıdaki tablo adları yan yana verir. Tabloyu okurken dikkat edilecek nokta, S420MC ile S420N arasında eşitlik kurulamayacağıdır: biri termomekanik haddelenmiş sacdır, diğeri normalize edilmiş yapı çeliğidir ve standartları farklıdır.

S420MC sac plaka boyutları ve kilosu

S420MC sac 1500x3000 mm plakada 5 mm kalınlıkta 176,6 kg, 8 mm'de 282,6 kg, 12 mm'de 423,9 kg ve 20 mm'de 706,5 kg tartılır. Bu değerler brüt plaka ağırlığıdır.

• 62,8 kg/m² olan 8 mm sacta 4,5 m²'lik plaka 282,6 kg eder
• 78,5 kg/m² olan 10 mm sacta 4,5 m²'lik plaka 353,3 kg eder
• 94,2 kg/m² olan 12 mm sacta 4,5 m²'lik plaka 423,9 kg eder
• 157 kg/m² olan 20 mm sacta 4,5 m²'lik plaka 706,5 kg eder

10 mm altı kalınlıklar ince sac sayılır; 10 mm ve üzeri ise levha olarak anılır. Bu ayrım taşıma, kesim ve işleme yöntemini değiştirir: ince sacda lazer ya da plazma kesim yaygındır, kalın levhada ise kesim hızı ve kenar kalitesi öne çıkar.

Kesimde parça çıkarmayı planlıyorsanız plaka başına net ağırlığı da hesaplayın; kalan şerit ve iç boşluklar firedir. Kalınlık arttıkça plaka kilosu doğrusal artar, yani 20 mm plaka 5 mm plakanın dört katı ağırlıktadır.

S420MC kaynaklanabilirliği ve işlenmesi

S420MC sac genel olarak kaynak edilebilir; düşük karbonlu mikroalaşımlı yapısı bunu destekler. Ön ısıtma ve ilave tel seçimi kalınlığa ve yöntemine göre belirlenir; burada sıcaklık değeri vermiyoruz.

Kaynakta ilk kural ilave metalin ana metalin akma sınıfıyla uyumlu seçilmesidir. Aşırı sert bir elektrot kaynak bölgesinde gevreklik riskini artırır; çok yumuşak bir elektrot ise 420 MPa sınıfının kazandırdığı dayanım avantajını kaybettirir.

Isı girdisini kontrol etmek gerekir. Termomekanik haddelemeyle kazanılan ince tane yapısı, kaynak ısısıyla ısıdan etkilenen bölgede kısmen bozulabilir; bu yüzden çok yüksek ısı girdisinden kaçınılır. Plazma ve lazerle kesim yaygındır, oksijenle kesimde kenar sertliği ve oksit tabakası sonradan taşlama gerektirebilir.

S420MC sac bükülebilirliği ve soğuk şekil verme

S420MC soğuk şekillendirmeye elverişli olarak üretilir, ancak akma dayanımı yüksek olduğundan S355MC gibi düşük sınıflara göre daha büyük bükme yarıçapı ve belirgin yaylanma gerektirir. Yarıçap katsayısını burada vermiyoruz.

Bükme ekseni mümkünse haddeleme yönüne dik seçilir. Çünkü haddeleme yönündeki tane uzaması bükme eksenine paralel olduğunda çatlak riskini artırır. Bu kural çelik sınıfı yükseldikçe daha da önem kazanır.

Yaylanma üzerinden bakarsak, akma sınırı yüksek bir sac bükme sonrası daha çok geri açılır. Pres freni ayarında açı telafisi bu yüzden artırılır; dikkat edilmesi gereken bir diğer nokta kalıp yarıçapıdır, küçük yarıçaplı kalıp yüzeyde çatlak başlatabilir. Üreticinin yayımladığı bükme tablosu bu konuda bağlayıcı kaynaktır.

S420MC kullanım alanları nelerdir?

S420MC; kamyon şasesi, taşıyıcı çerçeve, vinç ve platform kolları, soğuk şekillendirilen profiller ve bağlantı plakaları gibi hem dayanım hem şekil verilebilirlik isteyen işlerde kullanılır.

Aynı yükü taşıyacak parçayı daha ince kesitle yapabilmek, ağırlık kazancı demektir. Ağırlık kazancının en çok değer taşıdığı alan taşıtlardır: şase kirişleri, römork ve damper yapıları ile tarım makineleri bu kalite sınıfını bu nedenle tercih eder.

İnşaat ve çelik konstrüksiyonda ise soğuk şekillendirilmiş hafif profiller ve bağlantı plakaları öne çıkar. Bir mühendis açısından ölçüt basittir: tasarımı belirleyen şey rijitlikse düşük sınıf yeterli olur, dayanımsa S420MC gibi yüksek akmalı kalite hesabı hafifletir.

S420MC kalitesi komşularıyla karşılaştırma ve fark

S420MC ile S355MC arasındaki temel fark akma sınıfıdır: adlardaki sayılar asgari akma MPa değerini gösterir, S420MC 420 MPa, S355MC ise 355 MPa'dır. Yüksek sınıf daha ince kesit sağlar, bükmede ise daha fazla özen ister.

Seçim kararı üç adımda verilir. Önce tasarım yükünden gereken akma sınıfı belirlenir. Sonra bükme ve kaynak imkânları değerlendirilir: S355MC bükmede daha esnektir, S420MC daha kısıtlıdır. Son olarak kesit küçülmesinin sağladığı kütle kazancı ile kalite maliyeti karşılaştırılır.

Bir üst sınıf S460MC, 460 MPa akma sınıfındadır. Sınıf yükseldikçe kazanılan dayanım artar, şekillendirme payı ise azalır; bu yüzden en yüksek sınıfı seçmek her zaman en doğru karar olmaz.

S420MC sac sipariş bilgileri ve teslim notları

S420MC siparişinde sınıf adı eksiksiz S420MC yazılır, kalınlık ve ebat belirtilir ve EN 10204 3.1 sertifikası açıkça istenir. Teslim şekli de plaka, rulo ya da kesilmiş parça olarak ayrıca yazılmalıdır.

Sertifika, kalitenin kanıtıdır. 3.1 tipi belgede üreticinin kendi laboratuvarında yaptığı akma, çekme, uzama ve kimyasal analiz sonuçları yer alır. Sevkiyat geldiğinde belgedeki ısıl numarası ile levhanın üzerindeki damga eşleştirilmelidir.

Kesim ve paketleme de siparişin parçasıdır. Kesilmiş parça istiyorsanız teknik resim ve tolerans, plaka istiyorsanız standart ebat yazılır. Sipariş notuna eklenen sınıf adı kısa tutulursa karışıklık doğar; S420MC yerine yalnızca S420 yazılması inşaat demiri ile karışmaya yol açar.

Sık sorulan sorular

S420MC sacı alırken hangi belgeyi isteyeyim?

EN 10204 3.1 üretici sertifikası istenir. Belgedeki ısıl numarası ile levhanın damgasını teslimatta karşılaştırın.

Hangi kalınlıklarda S420MC sac satılıyor?

S420MC sac ince saclardan kalın levhaya kadar farklı kalınlıklarda üretilir; fiyat tablosu 5, 6, 8, 10, 12, 15, 20 ve 25 mm kalınlıkları kapsar. Örneğin 12 mm için 48,25 ₺/kg.

S420MC sacın mukavemet değeri kaç MPa?

S420MC için çekme dayanımı Rm 480 ile 620 MPa arasındadır. Asgari akma ise 420 MPa'dır ve 8 mm üstünde 20 MPa daha düşük olabilir.

Bir S420MC plakanın kaç kilo olduğu nasıl anlaşılır?

Kalınlığı milimetre cinsinden 7,85 ile çarpın; sonuç kg/m² değeridir. Örneğin 8 mm için 62,8 kg/m² çıkar, 1500x3000 plakada bu 282,6 kg eder.

S420MC EN normunda hangi isimle geçer?

S420MC, EN 10149-2 kapsamındaki termomekanik haddelenmiş sınıftır; malzeme numarası 1.0980'dir. VDA 239-100 tarafındaki karşılaştırma adı HR420LA'dır.

S420MC sac kaynaklı imalata elverişli mi?

Evet, düşük karbonlu mikroalaşımlı yapısı kaynağa uygundur. Ön ısıtma ve ilave tel, kalınlığa göre üretici tavsiyesiyle belirlenmelidir.

S420MC sacdan neler yapılır?

Şase, taşıyıcı çerçeve, vinç kolu, römork ve soğuk şekillendirilen profil gibi hafiflik ve dayanım isteyen yerlerde kullanılır.

S355MC ile S420MC arasında dayanım farkı var mı?

Fark akma sınıfındadır: S420MC için 420 MPa, S355MC için 355 MPa. S420MC daha ince kesit sağlar ancak bükmede daha büyük yarıçap ister.