Genişletilmiş Sac

Genişletilmiş sac, tek bir sac levhanın aynı anda kesilip gerilmesiyle elde edilen, elmas biçimli açıklıklara sahip ağ yapılı bir levhadır. Delik açılmaz, parça birleştirilmez ve kaynak yapılmaz. Çelik yoğunluğu 7,85 g/cm³ olsa da levhanın ağırlığı düz sac formülüyle değil, göz ölçüsüne göre belirlenir. Ekim 2026 itibarıyla fiyat sabit listeyle yayımlanmaz; kalınlık, göz ölçüsü ve plaka ebadı bildirildiğinde teklif hazırlanır.

Genişletilmiş sac nedir?

Genişletilmiş sac, sac levhanın özel kalıpla kesilip aynı hamlede gerilmesiyle oluşan, açıklıkları düzenli tekrar eden tek parça bir ağdır. Metal ayrı parçalara bölünmediği için yapı bütün kalır.

Ürün, tellerin birbirine kaynaklandığı hasır ya da levhaya delik açılan delikli sac gibi değildir; açıklıklar malzeme gerilerek oluşur. Bu yüzden kesilip atılan parça çok azdır. Hava, ışık ve sıvı geçirir, aynı zamanda yük taşıyan bir yüzey sunar. Bu özellik yürüme platformundan makine korumasına kadar farklı işlerde tercih edilmesinin ana sebebidir.

Nasıl üretilir: kesme ve germe

Üretimde düz levha bir presin kalıbı altında ilerletilir; kalıp levhayı küçük dilimler halinde keserken aynı hareketle gerer. Kesikler gerildikçe açılır ve elmas biçimli gözler ortaya çıkar.

Gözlerin boyutu kalıp ve ilerleme miktarıyla ayarlanır. Üretim sonrası ürün, gözlerin teller arasında kabartmalı durduğu "kabartmalı" haliyle kalabilir ya da hadde arasından geçirilerek düzleştirilebilir. Düzleştirilmiş tip daha düz bir yüzey sunar; kabartmalı tip ise bağların eğimi nedeniyle kayma direncini artırabilir ve toleransları farklı verilir.

LW, SW, bağ genişliği ve bağ kalınlığı ne demek?

LW gözün uzun yönündeki ölçüsü, SW kısa yönündeki ölçüsüdür. Bağ genişliği tel görünümlü kolun yüzeydeki eni, bağ kalınlığı ise kolun levha kalınlığı yönündeki ölçüsüdür. Katalog satırlarını bu dört ölçü tanımlar.

Terim	Anlamı	Birim
LW (LWD)	Gözün uzun yön ölçüsü	mm
SW (SWD)	Gözün kısa yön ölçüsü	mm
Bağ genişliği	Kolun yüzeydeki eni	mm
Bağ kalınlığı	Kolun kalınlık yönündeki ölçüsü	mm

Bu terimler DIN 791 anılan üretici kataloglarında bu biçimde tanımlanır; standardın tam metni bu sayfada alıntılanmaz ve toleranslar için üreticinin güncel föyü esas alınmalıdır.

Bir katalog satırı nasıl okunur?

Satırdaki dört ölçüyü sırasıyla LW, SW, bağ genişliği ve bağ kalınlığı olarak okuyun, ardından plaka ebadını ve gerekiyorsa açık alan oranını kontrol edin. Aşağıdaki iki örnek, yurt dışı bir tedarikçi listesinden okuma alıştırması olarak alınmıştır.

Ürün tipi	LW	SW	Bağ genişliği	Bağ kalınlığı
Kabartmalı örnek	30,48 mm	12,70 mm	4,75 mm	2,50 mm
Düzleştirilmiş ince örnek	6,85 mm	3,56 mm	1,30 mm	0,94 mm

Bu değerler tedarikçi listelerinden alınmış okuma örnekleridir; sizin siparişiniz için geçerli bir üretim ölçüsü anlamına gelmez. Kabartmalı örnekte açık alan, listede yaklaşık yüzde 24 normal ve en çok yüzde 44 olarak belirtilmiştir.

Genişletilmiş sacın ağırlığı neye bağlıdır?

Ağırlık; levha kalınlığına, bağ genişliğine, göz ölçülerine ve düz ya da kabartmalı olmasına bağlıdır. Aynı kalınlıkta iki farklı göz ölçüsü, birim alanda farklı ağırlık verir.

Bu nedenle düz sacın kalınlık çarpı 7,85 formülü genişletilmiş sac için doğrudan kullanılamaz; bu formül yalnızca ağ açılmadan önceki levhanın ağırlığını verir ve ürünün gerçek ağırlığından farklıdır. Güvenilir ağırlık, seçilen göz ölçüsünün üretici tablosundan okunur ve sipariş öncesi teyit edilir. Yük planı, nakliye ve montaj için tablo değeri kullanılmalı, tahmin yürütülmemelidir.

Delikli, baklavalı ve gözyaşı sacdan farkı nedir?

Delikli sacda açıklıklar levhadan malzeme çıkarılarak delinir; baklavalı ve gözyaşı sacda ise açıklık yoktur, yüzeye kabartma işlenir. Genişletilmiş sacta açıklıklar malzeme gerilerek açılır.

Delikli sac için delik çapı ve adımı, desenli saclar için kabartma biçimi belirleyicidir. Genişletilmiş sac ise göz ölçüsü ve bağ ölçüsüyle tanımlanır. Karşılaştırma için delikli sac ve baklavalı sac sayfaları kullanılabilir. İşlevi aynı sanılan ürünlerin sipariş yazısında ayrı adlarla yer alması yanlış teklifi önler.

Genişletilmiş sac hangi işlerde kullanılır?

Genişletilmiş sac yürüme platformu, merdiven basamağı, makine koruma kafesi, havalandırma ve filtre ızgarası, cephe ve mimari kaplama, çit ve parmaklık, sıva filesi gibi işlerde kullanılır.

Platform ve basamakta kabartmalı tip, kaymayı azaltan yüzeyi nedeniyle öne çıkar. Cephe ve gölgelik işlerinde göz ölçüsü, bakış açısına göre ışık geçirgenliğini belirler. Makine korumada ise tel arası açıklık, içeri girmemesi gereken parça boyutuna göre seçilir. Her kullanımda yük, açıklık ve ortam birlikte değerlendirilmeli; yapısal bir işlev varsa hesap mühendis tarafından yapılmalıdır.

Plaka ebadı ve alan hesabı

Plaka ebadı en ve boy ile mm olarak yazılır; alan m² cinsinden en çarpı boy ile bulunur. Aşağıdaki tablo sık görülen ebatların alanlarını gösterir.

Plaka ebadı	Alan
1000×2000 mm	2,00 m²
1250×2500 mm	3,13 m²
1500×3000 mm	4,50 m²

Alan, fire hesabının ve kesim planının başlangıcıdır. Göz yönü önemliyse uzun yön (LW) ile plaka boyunun hangisinin hangisine denk geleceği siparişte belirtilmelidir.

Kesim planı örneği: plaka ölçüsü ve artık alan

Kesimli siparişte plakadan kaç parça çıktığı, parça ebadı ve yerleşime bağlıdır. Aşağıdaki örnekler, düz yerleşimde alan hesabının nasıl yapıldığını gösterir.

Plaka	Parça ebadı	Parça sayısı	Kullanılan alan	Artık alan
1000×2000 mm	500×1000 mm	4 adet	2,000 m²	0,000 m²
1250×2500 mm	500×1250 mm	5 adet	3,125 m²	0,000 m²
1250×2500 mm	600×800 mm	6 adet	2,880 m²	0,245 m²
1000×2000 mm	250×500 mm	16 adet	2,000 m²	0,000 m²
1500×3000 mm	750×1500 mm	4 adet	4,500 m²	0,000 m²
1500×3000 mm	700×1000 mm	6 adet	4,200 m²	0,300 m²

Örnekler yalnızca alan aritmetiğidir; gözlerin yönü, kenar işleme payı ve kesim genişliği gerçek yerleşimi değiştirir. Parça listesini teklif aşamasında paylaşmak, artık alanı ve fireyi azaltır.

Malzeme seçimi: siyah sac, galvaniz ve paslanmaz

Genişletilmiş sac siyah sacdan, galvanizli sacdan ve paslanmaz çelikten üretilebilir. Dış ortamda galvanizli ya da paslanmaz seçenek, iç mekânda ve boyanacak işlerde siyah seçenek tercih edilir.

Siyah malzeme kaplamasız olduğundan paslanmaya karşı boyayla korunur. Taban malzeme hakkında genel bilgi için siyah sac, galvaniz sac ve paslanmaz sac sayfalarına bakılabilir. Her kalınlık ve her göz ölçüsü her malzemede bulunmaz; kombinasyon teklif aşamasında teyit edilir.

Ölçü verirken hangi bilgiler yazılmalı?

Sipariş yazısında malzeme, kalınlık, LW, SW, bağ genişliği, düz ya da kabartmalı tip ve plaka ebadı bulunmalıdır. Bu altı bilgiden biri eksikse teklif daraltılarak hazırlanır.

• Malzeme: siyah, galvanizli veya paslanmaz.
• Levha kalınlığı: mm olarak.
• Göz ölçüsü: LW ve SW, mm olarak.
• Bağ genişliği: biliniyorsa mm olarak.
• Tip: düz (düzleştirilmiş) ya da kabartmalı.
• Plaka ebadı ya da kesim ölçüsü ve adet.

Göz ölçüsü bilinmiyorsa eldeki levhadan numune ya da fotoğraf göndermek, ölçüyü belirlemek için yeterlidir.

Kesim, plaka nakliyesi ve teklif süreci

Genişletilmiş sac plaka olarak veya müşteri ölçüsüne kesilerek teslim edilebilir. Kesimli siparişte parça listesi bir arada verilirse kesim planı tek seferde yapılır ve fire azalır.

Kesim kenarında tel uçları keskin kalabilir; kenar işleme isteniyorsa notta belirtilmelidir. Uzun plakalarda nakliye aracı ve indirme koşulu teklif sırasında konuşulur. Fiyat plaka ağırlığı, kesim işçiliği ve nakliye kalemleriyle birlikte hazırlandığından sabit bir metre fiyatı yayımlanmaz. Teklif için teklif formu kullanılabilir.

Diğer sac sayfaları ile birlikte değerlendirme

Taban malzemeyi ve kalınlığı seçerken düz sac gamına da bakmak gerekir. HRP sac ve siyah sac sayfaları kalınlık seçeneklerini toplu gösterir; genel sac kategorisi için sac ve levha sayfası kullanılabilir.

Genişletilmiş sac ile ilgili son karar; kullanım yeri, yük ve ortam koşulu netleştikten sonra verilmelidir. Bu sayfadaki bilgiler seçim için yön gösterir, bir mühendislik hesabının ya da üretici föyünün yerine geçmez.

Genişletilmiş Sac Hakkında Sık Sorulan Sorular

Genişletilmiş sac için en çok sorulan sorular tanım, ağırlık, göz ölçüsü ve fiyatlandırma konularında aşağıda kısa yanıtlarla özetlenmiştir.

Genişletilmiş sac ne demek?

Tek bir sac levhanın kesilip gerilmesiyle elmas biçimli açıklıklar kazanmış, kaynaksız tek parça ağ yapılı levhadır. Delik açılmaz ve parça birleştirilmez.

Genişletilmiş sac kaç kg?

Tek bir kg değeri yoktur. Ağırlık kalınlığa, bağ genişliğine ve LW ile SW göz ölçülerine bağlıdır; kesin değer üretici tablosundan okunur ve sipariş öncesi teyit edilir.

LW ve SW ne anlama gelir?

LW gözün uzun yön, SW kısa yön ölçüsüdür. Her ikisi de milimetre cinsinden yazılır ve katalog satırlarında bağ genişliği ile birlikte verilir.

Genişletilmiş sac delikli sacın aynısı mıdır?

Hayır. Delikli sacda açıklıklar malzeme çıkarılarak delinir; genişletilmiş sacda açıklıklar levha gerilerek oluşur ve tek parça bir ağ elde edilir.

Genişletilmiş sacın metre fiyatı yayımlanıyor mu?

Hayır. Sabit liste fiyatı yoktur; fiyat malzeme, kalınlık, göz ölçüsü ve plaka ya da kesim ölçüsüne göre teklifle belirlenir.